Indykpol

Co to jest cholesterol? Jest to rodzaj tłuszczu niezbędny w naszym organizmie. Buduje on błony komórkowe utrzymujące komórkę w całości, stanowi element budulcowy hormonów, witaminy D oraz kwasów żółciowych. Cholesterol jest też niezbędny do prawidłowego wzrostu i rozwoju niemowlęcia.  

Ciekawe, że nasz organizm sam potrafi go produkować. Jednak proces ten wymaga bardzo dużo energii, znacznie łatwiej jest nam skorzystać z cholesterolu dostarczonego z jedzeniem.

Cholesterol, jako tłuszcz, nie rozpuszcza się w wodzie. Z tego powodu nie może być transportowany we krwi. A przecież krew musi go roznieść po całym organizmie. Na szczęście są „taksówki”, ich rolę pełnią specjalne białka, które wiążą się z cholesterolem. Takie połączenia nazywamy „lipoproteinami” (od gr. lipos – tłuszcz i proteins – białko). Cholesterol „wsiada do taksówki” - jest zamykany przez otoczkę białkową, dzięki czemu wraz z krwią może dotrzeć wszędzie gdzie trzeba. Możemy wyróżnić 2 podstawowe rodzaje lipoprotein: HDL i LDL, czyli odpowiednio „dobry” i „zły” cholesterol.

Cholesterol LDL jest otoczony małą ilością białka, dlatego łatwo może się wydostać z „taksówki”, właściwie w dowolnym miejscu. Jeżeli jest go za dużo, to odkłada się na ścianach naczyń krwionośnych, prowadząc do zmian miażdżycowych tętnic. Z tego powodu nadmiar cholesterolu LDL jest bardzo niebezpieczny, prowadzić może do schorzeń serca i układu krążenia.

Cholesterol HDL jest osłonięty grubą warstwą białka i bez problemu dociera do miejsca swojego przeznaczenia. Co więcej, cholesterol HDL pełni rolę sprzątacza, zbiera cholesterol LDL zalegający w naczyniach krwionośnych. Zatem wysoki poziom cholesterolu HDL zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia.

Należy podkreślić, że pojęcia „dobry” i „zły” cholesterol są uproszczeniem. Obydwa rodzaje cholesterolu są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Szkodliwy jest nadmiar cholesterolu LDL i niedobór cholesterolu HDL.

Zatem, jakie ilości cholesterolu we krwi są prawidłowe? Stosunek cholesterolu całkowitego i cholesterolu HDL powinien zamykać się w granicach pomiędzy 4 a 5.

Normy dla stężenia cholesterolu całkowitego we krwi :

n      Norma: < 200 mg/dl (< 5,2 mmol/l),

n      Poziom podwyższony: 200–250 mg/dl (5,1-6,5 mmol/l),

n      Poziom znacznie podwyższony: > 250 mg/dl (>6,5 mmol/l).

Normy dla stężenia "dobrego" i "złego" cholesterolu :

n      HDL ("dobry" cholesterol) – wyższe wartości stanowią lepszy wynik,

¨     Norma u mężczyzn 35–70 mg/dl (0,9-1,8 mmol/l),

¨     Norma u kobiet 40–80 mg/dl (1,0-2,1 mmol/l),

n      LDL ("zły" cholesterol) – niższe wartości stanowią lepszy wynik,

¨     Norma: < 135 mg/dl (< 3,5 mmol/l),

¨     Poziom podwyższony: 135–155 mg/dl (3,5-4,0 mmol/l),

¨     Poziom znacznie podwyższony: > 155 mg/dl (> 4,0 mmol/l).

Pamiętajmy, że cholesterol jest potrzebny naszemu organizmowi do prowadzenia procesów życiowych. Z drugiej strony jego nadmiar może doprowadzić do chorób układu krążenia, a w konsekwencji nawet do zgonu. Utrzymujmy go zatem na przewidzianym normami poziomie. 

dr Anna Kulikowska, Doradca Żywieniowy – specjalista z zakresu dietetyki i żywienia oraz jakości surowców i produktów spożywczych. Aktywnie promuje zdrowy styl odżywiania zarówno poprzez pracę akademicką, jak też liczne publikacje, w tym docierające do szerokiego grona odbiorców informacje w internecie. Umiejętnie łączy teorię z praktyką pokazując jak – w oparciu o ogólnodostępne produkty spożywcze – komponować dobrze zbilansowane posiłki odpowiednie dla osób w zależności od wieku, stanu zdrowia i trybu życia.

Jeśli masz pytania do naszego eksperta, pisz na adres: doradcazywieniowy@indykpol.pl